วันที่ 25 กรกฎาคม 2569 ที่บริเวณอนุสาวรีย์พระยาไชยบูรณ์ ตำบลนาจักร อำเภอเมืองแพร่ นายคุณากร คชหิรัญ รองผู้ว่าราชการจังหวัดแพร่ เป็นประธานในพิธีวางพวงมาลาและกล่าวสดุดีวีรกรรมพระยาไชยบูรณ์ เนื่องในวันระลึกสดุดีวีรกรรมพระยาไชยบูรณ์ ประจำปี 2569 โดยมีหัวหน้าส่วนราชการ ข้าราชการ กลุ่มพลังมวลชน และประชาชนชาวแพร่ เข้าร่วมพิธี ก่อนร่วมกันยืนสงบนิ่งไว้อาลัยเป็นเวลา 1 นาที เพื่อรำลึกถึงคุณงามความดีและความเสียสละของพระยาไชยบูรณ์ อดีตข้าหลวงเมืองแพร่ ผู้ยอมสละชีวิตเพื่อปกป้องบ้านเมือง ทั้งนี้ จังหวัดแพร่กำหนดจัดพิธีดังกล่าวเป็นประจำทุกปีในวันที่ 25 กรกฎาคม
ภายในพิธียังได้ประกอบพิธีทางศาสนา โดยพระสงฆ์ประกอบพิธีทักษิณานุประทาน อุทิศส่วนกุศลแด่ดวงวิญญาณของพระยาไชยบูรณ์ หรือพระยาราชฤทธานนท์พหลภักดี จากนั้นประกอบพิธีทอดผ้าบังสุกุล และถวายจตุปัจจัยไทยธรรม เพื่อแสดงความเคารพและสำนึกในคุณูปการของท่านที่มีต่อแผ่นดิน
           พระยาไชยบูรณ์ เดิมชื่อ ทองอยู่ สุวรรณบาตร์ เป็นชาวอำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์ เริ่มรับราชการตั้งแต่อายุ 21 ปี ก่อนก้าวหน้าในตำแหน่งต่าง ๆ จนได้รับแต่งตั้งเป็นข้าหลวงเมืองแพร่ในปี พ.ศ. 2440 และได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นพระยาไชยบูรณ์ในปี พ.ศ. 2443 กระทั่งเมื่อเกิดเหตุ กบฏเงี้ยวปล้นเมืองแพร่ ในปี พ.ศ. 2445 ท่านได้ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความกล้าหาญและเสียสละ ไม่ยอมละทิ้งหน้าที่ แม้ต้องแลกด้วยชีวิตในวันที่ 27 กรกฎาคม 2445 ณ บริเวณที่ตั้งอนุสาวรีย์พระยาไชยบูรณ์ในปัจจุบัน
            ด้วยความจงรักภักดี ความซื่อสัตย์สุจริต และความเสียสละเพื่อประเทศชาติ พระยาไชยบูรณ์จึงได้รับการยกย่องให้เป็นวีรบุรุษของชาวแพร่และของชาติ โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานยศเป็น พระยาราชฤทธานนท์พหลภักดี และโปรดให้สร้างอนุสาวรีย์พระยาไชยบูรณ์ขึ้น เพื่อเป็นอนุสรณ์แห่งความกล้าหาญและคุณงามความดี ให้คนรุ่นหลังได้รำลึกและยึดถือเป็นแบบอย่างสืบไป

สุวัฒน์ คำหม่อม - ข่าว
‎อำนวย จันต๊ะหล้า - ภาพ
‎สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดแพร่