วันที่ 14 กรกฎาคม 2569 คณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบการทบทวนมาตรการยกเว้นการตรวจลงตรา (Visa Exemption) และสิทธิการตรวจลงตราของประเทศไทยเพิ่มเติม ตามที่กระทรวงการต่างประเทศเสนอ เพื่อปรับปรุงมาตรการอำนวยความสะดวกแก่นักท่องเที่ยวต่างชาติให้สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน ควบคู่กับการยกระดับมาตรการด้านความมั่นคง ป้องกันการใช้สิทธิพำนักผิดวัตถุประสงค์ และอุดช่องโหว่ที่อาจนำไปสู่การกระทำผิดกฎหมาย โดยยึดหลัก “1 ประเทศ 1 สิทธิ” ลดความซ้ำซ้อนของสิทธิการเดินทางเข้าประเทศไทย
สาระสำคัญของการปรับมาตรการครั้งนี้ คือการยกเลิกสิทธิยกเว้นการตรวจลงตราที่อนุญาตให้พำนักได้ไม่เกิน 60 วัน สำหรับ 93 ประเทศและดินแดน เนื่องจากพบว่าระยะเวลาพำนักที่ยาวนานอาจถูกนำไปใช้เป็นช่องทางในการลักลอบทำงาน ประกอบธุรกิจ หรือกระทำผิดกฎหมาย ก่อนปรับสิทธิใหม่ให้เหมาะสมกับแต่ละประเทศ โดยคำนึงถึงปัจจัยด้านเศรษฐกิจ ความมั่นคง ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ และหลักการต่างตอบแทน (Reciprocity)
ภายใต้มาตรการใหม่ กำหนดให้ 59 ประเทศและดินแดน ได้รับสิทธิยกเว้นการตรวจลงตราเพื่อการท่องเที่ยวและพำนักในประเทศไทยได้ไม่เกิน 30 วัน พร้อมเพิ่มสิทธิให้แก่ 6 ประเทศ ได้แก่ อินเดีย โครเอเชีย บัลแกเรีย ไซปรัส มอลตา และมัลดีฟส์ ส่งผลให้ประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปทั้ง 27 ประเทศได้รับสิทธิในรูปแบบเดียวกัน ซึ่งจะช่วยสนับสนุนความร่วมมือระหว่างประเทศ การเจรจายกเว้นวีซ่าเชงเกนสำหรับคนไทย และการขยายความร่วมมือทางเศรษฐกิจระหว่างกัน
นอกจากนี้ยังปรับสิทธิของ มอริเชียส และ เซเชลส์ ให้สามารถพำนักได้ไม่เกิน 15 วัน เพื่อการท่องเที่ยว ก่อนนำผลมาประเมินและทบทวนอีกครั้ง ขณะที่สิทธิ Visa on Arrival จะคงไว้สำหรับ 3 ประเทศ ได้แก่ อาเซอร์ไบจาน เบลารุส และเซอร์เบีย พร้อมยกเลิกสิทธิ Visa on Arrival ของอินเดีย เพื่อลดความซ้ำซ้อนของมาตรการ ส่งผลให้หลังการปรับปรุง จะมีประเทศและดินแดนที่ได้รับสิทธิเดินทางเข้าประเทศไทยภายใต้มาตรการต่าง ๆ รวม 65 ประเทศและดินแดน
ทั้งนี้ร่างประกาศกระทรวงมหาดไทยที่เกี่ยวข้องจำนวน 5 ฉบับ จะมีผลใช้บังคับเมื่อพ้น 15 วัน นับจากวันที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา โดยชาวต่างชาติที่เดินทางเข้าประเทศไทยก่อนมาตรการใหม่มีผลบังคับใช้ จะยังคงได้รับสิทธิพำนักตามระยะเวลาที่ได้รับอนุญาตเดิม ขณะเดียวกัน หน่วยงานด้านความมั่นคงจะเพิ่มประสิทธิภาพระบบ Thailand Digital Arrival Card (TDAC) เชื่อมโยงฐานข้อมูลระหว่างหน่วยงาน เพื่อคัดกรอง ตรวจสอบประวัติ และติดตามการเดินทางเข้า–ออกของชาวต่างชาติอย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
รัฐบาลย้ำว่าการทบทวนมาตรการครั้งนี้ไม่ได้มุ่งลดโอกาสด้านการท่องเที่ยว แต่เป็นการปรับระบบให้มีความเหมาะสม โปร่งใส และตรวจสอบได้มากขึ้น เพื่อสร้างสมดุลระหว่างการส่งเสริมการท่องเที่ยว การกระตุ้นเศรษฐกิจ การรักษาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ และการเสริมสร้างความมั่นคงของประเทศ พร้อมป้องกันไม่ให้มาตรการด้านวีซ่าถูกใช้เป็นช่องทางในการกระทำผิดกฎหมาย
สุวัฒน์ คำหม่อม-ข่าว
สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดแพร่