ผลิตภัณฑ์ผ้าหม้อห้อม ผ้ามัดย้อม ของดีตำบลทุ่งโฮ้ง อำเภอเมืองแพร่

              จังหวัดแพร่  มีชื่อเสียงด้านผ้าหม้อห้อม ซึ่งบ้านทุ่งโฮ้ง ตำบลทุ่งโฮ้ง อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ เป็นแหล่งผลิตผ้าหม้อห้อม ที่ใหญ่ที่สุด มีการสืบทอดกันมายาวนาน สืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นในชุมชนด้วยเสน่ห์ของการย้อมผ้าแบบธรรมชาติ โดยใช้วัตถุดิบจากต้นห้อม ในอดีตนั้นผ้าหม้อห้อม เป็นผ้าฝ้ายทอมือหรือผ้าดิบสีขาว ผ้าหม้อห้อม เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สืบทอดกันมาของชาวไทพวนบ้านทุ่งโฮ้ง ผ้าหม้อห้อม เป็นภูมิปัญญาที่มีการสืบทอดมายาวนาน ปัจจุบันได้มีการพัฒนาทั้งรูปแบบและเทคนิคมากมาย
             ขั้นตอนทำผ้ามัดย้อม

(1) นำผ้าที่ทำความสะอาดเรียบร้อยแล้วมามัดลายตามที่ต้องการ
(2) นำผ้าที่มัดลายแล้วไปย้อมในน้ำห้อมที่เตรียมไว้
(3) นำผ้าที่ย้อมแล้วแกะอุปกรณ์ที่มัดออกและนำไปซัก จากนั้นก็นำขึ้นมาตากแดดให้แห้ง

            บ้านทุ่งโฮ้ง ตำบลทุ่งโฮ้ง อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ ตั้งอยู่ที่ถนนยันตรกิจโกศล ห่างจากตัวเมืองประมาณ 4 กิโลเมตร ตามทางหลวงหมายเลข 101 (สายแพร่-น่าน) เป็นแหล่งผลิต และจำหน่ายผลิตภัณฑ์ผ้าหม้อห้อมดั้งเดิมของจังหวัดแพร่ ซึ่งมีมากมายหลายรูปแบบ ทั้งเสื้อผ้า เครื่องแต่งกาย ผ้าปูโต๊ะ ปูเตียง ของใช้ของที่ระลึก

ข้อมูลประกอบการประชาสัมพันธ์ผลิตภัณฑ์เด่นจังหวัดแพร่ (ผลิตภัณฑ์ ผ้าหม้อห้อม)

1. หม้อห้อมบ้านป้าเหลือง                             089-8503327
2. หม้อห้อมกฤษณะ                                    098-7963992
3. วิษณุหม้อห้อม                                        094-2896256
4. หม้อห้อมน้องผึ้ง                                      086-9217392 /  081-0210359
5. อวิกาหม้อห้อมแฟชั่น                                091-0720248
6. ศิริเพ็ญหม้อห้อม                                     081-8823068
7. วิสาหกิจชุมชนหม้อห้อมทุ่งเจริญย้อมสีธรรมชาติ 089-8513048
8. ประดิษฐ์หม้อห้อม                                   089-7116825
9. หม้อห้อมเขียนเทียน                                 090-2369615
10. ธนาคารหม้อห้อม                                  081-8848783
11. ลัดดาหม้อห้อม                                     084-6174437
12. ลี่มี่หม้อห้อม                                        083-0756101 /  088-2586491
13. โต้งหม้อห้อม                                        085-7209534 /  084-9499357   
14. เพ็ญศรี มัดย้อม                                     083-2000917
15. ญเนศดีไซร์                                           086-9594964
16. โชตสิกามัดย้อม                                     085-1916565
17. ศิริมา ผ้าล้านนา                                    081-8837172
18. มิกซ์หม้อห้อม                                       081-7644926
19. ล้านนาบาติก                                        081-8813899
20. มิกซ์หม้อห้อม                                       081-7644926
21. บลูล้านนา                                           081-9933592
22. หม้อห้อมขันทอง                                   085-0306719
23. กลุ่มผ้าทอมือไหมแกมฝ้าย                        081-7655031
24. ศิริเพ็ญ หม้อห้อม                                  054-622583
25. พรรณงามหม้อห้อม                                099-2924453
26. ชมแสงดาวผ้าแพร่                                  088-2616678
27. ชาวเหนือหม้อห้อม                                 0816515375
28. จันทิมา หม้อห้อม                                  083-1670944 / 082-4480387
29. ปุณณ์ปัณณ์ ฝ้ายทอล้านนา                       089-9979842
30. เพ็ญศรี มัดย้อม                                    083-2000917
https://www.facebook.com/1032603016886610/posts/2634132210067008 

PR สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดแพร่ 

"ผ้าจกเมืองลอง"

                 เมืองลอง เป็นชุมชนโบราณ เป็นอำเภอหนึ่งใน จังหวัดแพร่ เมืองลองในอดีตเป็นเมืองของชาวไทยยวน หรือชาวไทยโยนก เนื่องจาก เป็นเมืองหน้าด่านสำคัญเมืองหนึ่งทางทิศใต้ของอาณาจักรล้านนาชาวไทยยวนเป็นกลุ่มชนที่มีวัฒนธรรมต่างๆ รวมทั้งด้านการแต่งกายเป็นแบบเดียวกับชาวไทยวน หรือชาวโยนกเมืองอื่นในอาณาจักรล้านนาโดย ทั่วไป ไทยยวนมีเทคนิคและศิลปะในการทอผ้าในรูปแบบของตนเอง ผู้หญิงไทยวน นิยมแต่งกายด้วยผ้าซิ่นทอชนิดต่างๆ และผ้าชิ้นตีนจก เป็นผ้าซิ่นที่ทอขึ้นเพื่อใช้ในโอกาสพิเศษ โดยวัสดุที่ใช้ในการทอมีทั้งที่เป็นฝ้าย ไหม ดิ้นเงิน ดิ้นทอง ทอเป็นผ้าลวดลายสวยงาม จึงทำให้ผ้าทอ จังหวัดแพร่มีชื่อเสียงสืบทอดต่อกันมาจนซึ่งเป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลาย นั่นคือ ผ้าตีนจก อำเภอลอง จังหวัดแพร่ นั่นเอง โดยเฉพาะบ้านของนางประนอม ทาแปง ศิลปินแห่งชาติ ปราชญ์แห่งการทอผ้าจก บ้านนามน ตำบลหัวทุ่ง อำเภอลอง จังหวัดแพร่
                   “ผ้าจกเมืองลอง” ผ้าที่เป็นเอกลักษณ์ประจำจังหวัดแพร่ เป็นผ้าทอที่ความโดดเด่นด้วยลวดลายและสีสันที่ละเอียด งดงาม มีความแข็งแรงทนทาน เพราะใช้เส้นไหมที่มีเส้นเล็ก สร้างลวดลายโดยการจกทำให้ลายที่ได้มีความสลับซับซ้อนมาก ในอดีตเป็นการทอเพื่อนำมาต่อกับผ้าถุง หรือภาษาเหนือ เรียกว่าซิ่น ซึ่งประกอบด้วย หัวซิ่น ตัวซิ่น และตีนซิ่น โดยใช้ทำเป็นเชิงของผ้าถุง หรือตีนซิ่น ผ้าซิ่นที่ต่อเชิงด้วยผ้าทอตีนจกนี้จะเรียกว่า “ซิ่นตีนจก” ลวดลาย และความละเอียดอ่อนบนผ้าทอนั้น จะเป็นสิ่งที่แสดงฐานะทางเศรษฐกิจและสังคมแก่ผู้ที่นำไปสวมใส่ ช่างผู้ทอต้องมีใจรักและความอดทนในการทอผ้า เพื่อให้ได้ผ้าทอที่มีความประณีตสวยงาม ใช้สีตัดกันในกลุ่มสีแบบโบราณเอกลักษณ์ดั้งเดิม และจะจบลายด้วยหางสะเปา ซึ่งมีลักษณะเป็นแถบเส้นสี และจำนิยมจกลวดลายเฉพาะส่วนครึ่งบนของตีนซิ่น โดยเว้นพื้นสีแดง ส่วนล่างไว้
                   การทอผ้าจกเป็นการทอผ้า ที่ผู้ทอต้องใช้วิธีล้วงดึงเส้นด้ายพุ่งพิเศษขึ้นลงเพื่อสร้างลวดลาย คล้ายการปักผ้า ปกติใช้ไม้แหลมหรือขนเม่นจกเส้นด้ายเส้นยืนยกขึ้น แล้วสอดใส่ด้ายพุงพิเศษเข้าไปเป็นช่วงๆ ไม่ติดต่อกันตลอดหน้ากว้างของผ้า สลับสีตามต้องการจนเกิดเป็นลวดลาย อีกทั้งการใช้เส้นยืนทำด้วยไหมควบหก ซึ่งมีความเหนียวและแข็งแรง เส้นพุ่งใช้เส้นไหมน้อยซึ่งมีเส้นที่เล็กและละเอียด ด้วยลักษณะไหมมีเส้นเล็ก และพืมที่มีความถี่ จึงทำให้เกิดเป็นลวดลายที่ซับซ้อน ละเอียด หลากสีสัน และประณีตงดงาม
                   ในขณะเดียวกันผู้ทอผ้าต้องเป็นคนช่างสังเกต โดยเฉพาะในส่วนลวดลายที่ละเอียด การทอผ้าจกจึงถือเป็นประกาศนียบัตรรับรองความเป็นผู้ใหญ่ของสตรีในสมัยโบราณ เพราะเมื่อเริ่มเป็นสาวก็จะต้องถูกส่งไปฝึกการทอผ้ากับช่างทอประจำหมู่บ้าน เตรียมตัวไว้สำหรับการออกเรือน ซึ่งหญิงสาวทุกคนต้องทอผ้าใช้เองให้เป็นก่อนจะออกเรือน ทั้งผ้าที่ต้องใช้ในชีวิตประจำวัน รวมทั้งผ้าผืนพิเศษที่จะใช้นุ่งในวันสำคัญของชีวิต
เดิมทีนั้นการทอผ้าจกนิยมทอกันเพียงไม่กี่ลาย ในผ้าจกหนึ่งผืนนั้นจะมีลายอย่างมากไม่เกิน 4 ลาย ซึ่งมองเห็นได้ชัดเจน ว่าลายไหนเป็นลายหลัก ลายไหนเป็นลายประกอบ แล้วจึงนำไปประกอบให้เข้ากับตัวซิ่น และหัวซิ่น โดยที่หัวซิ่น จะใช้ผ้าขาวผ้าแดงต่อกัน ส่วนตัวซิ่น จะเป็นการสร้างลายโดยเส้นยืน ทำให้เกิดลายทางขวาง จนมาถึงตีนซิ่นหรือตีนจก ถึงจะเป็นการทอโดยเทคนิคจก ที่ถูกกำหนดโดยเส้นยืนดำและแดง ส่วนลายดอกถ้าเป็นกลุ่มสีแบบโบราณ จะนิยมทอให้มีสีตัดกันตามเอกลักษณ์ดั้งเดิมผ้าตีนจกไทยวนเมืองลอง นิยมใช้เส้นใยฝ้ายและไหมสีหลืองเป็นสีหลักในการตกตกแต่งลวดลายจะต้องเว้นจังหวะลวดลายไม่ให้ถี่แน่นจนเกินไป และนิยมจกลวดลายเฉพาะส่วนครึ่งบนของตีนซิ่นโดยเว้นพื้นสีแดงที่สำคัญ คือเมื่อนำผ้าตีนจกไปเย็บต่อกับส่วนหัวซิ่น และส่วนตีนซิ่น เชิงพื้นสีแดงของผ้าตีนจก จะต้องสัมพันธ์กับสีแดงของหัวซิ่น จึงจะนับได้ว่าเป็นซิ่นตีนจกที่สวยงามครบองค์ประกอบที่ถูกต้องตามแบบแผนโบราณ
                    ทั้งนี้เป็นที่กล่าวขานกันมานานในเรื่องความยากของการทอผ้าจกเมืองลอง เพราะต้องอาศัยความใจเย็นมีสมาธิ มีความอดทน ความละเอียดอ่อนประณีต กว่าจะผูกลายให้สวยงามได้แต่ละผืน ผู้ทอต้องผ่านการฝึกฝนอย่างมาก จึงจะทอสำเร็จเป็นผ้าตีนจกที่งดงาม
                    ปัจจุบันที่บ้านนางประนอม ทาแปง ศิลปินแห่งชาติ บ้านนามน ตำบลหัวทุ่ง อำเภอลอง จังหวัดแพร่ นอกจากเป็นแหล่งผลิตผ้าจกเมืองลองแล้ว ยังเป็นศูนย์เรียนรู้ผ้าจกเมืองลองและการย้อมสีธรรมชาติ ซึ่งมีการส่งเสริมให้ประชาชน และเยาวชน ได้เข้ามาศึกษาเรียนรู้ถึงวิธีการต่างๆ ตั้งแต่กระบวนการปั่นฝ้าย สร้างเส้นฝ้าย ย้อมสี และทอผ้า และเป็นการสร้างอาชีพ สร้างรายได้ให้กับประชาชนในพื้นที่อีกด้วย 

PR สำนักงานประชาสัมพันธ์จังวัดแพร่